Język jako narzędzie magii – Joanna Rybarczyk-Dyjewska

Opis

Joanna Rybarczyk-Dyjewska „Język jako narzędzie magii na przykładzie zaklęć rosyjskich”

„Język jako narzędzie magii na przykładzie zaklęć rosyjskich” autorstwa dr Joanny Rybarczyk-Dyjewskiej to wznowienie publikacji wydanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego w 2013 roku. W nowej, uzupełnionej i poprawionej, wersji książki znalazły się tłumaczenia tekstów magicznych z języka rosyjskiego, których nie było w wydaniu pierwszym. To niewątpliwie ułatwia lekturę opracowania osobom nieznającym tegoż języka. Publikacja powstała w ramach serii wydawniczej pn. Biblioteka Muzeum Mitologii Słowiańskiej. Autorką grafiki zdobiącej okładkę książki jest Hanna Dola, za skład i projekt okładki odpowiadał Maciej Stanke, zaś za redakcję Radosław Sawicki. Konsultację językową i merytoryczną tłumaczenia tekstów magicznych dokonał Dzmitry Kliabanau.

Książka Joanny Rybarczyk-Dyjewskiej poświęcona została wybranym przejawom magii, przede wszystkim słownej (zaklęciom, zamowom i wszelkim formułom sprawczym), odnotowanym w świecie Słowian wschodnich na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat. (…) Monografia (…) składa się z dwu części. W pierwszej z nich zaprezentowane zostały teksty zaklęć, którym, obok dokładnego tłumaczenia na język polski towarzyszy opis niezbędnych dla osiągnięcia powodzenia działań (czynności i gestów) oraz prezentacja ewentualnych niezbędnych akcesoriów. (…) Część druga zawiera przegląd i wnikliwą analizę strategii językowych wykorzystywanych przy tworzeniu zaklęć. Autorce przyświecał cel przynajmniej częściowego wypełnienia luki, jaka istnieje w polskich badaniach nad rosyjskimi tekstami magicznymi różnego autoramentu. W naszym kraju zdecydowanie daje się bowiem odczuć niedosyt syntetycznych ujęć prezentujących zaklęcia w sposób nieco pełniejszy i zdecydowanie bardziej wszechstronny. Z niejaką satysfakcją podkreślam, że cel zamierzony przynajmniej częściowo został osiągnięty.

z recenzji wydawniczej dr hab. Haliny M. Chodurskiej,
em. prof. Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

Spis treści:

Wykaz skrótów – s. 1
Wstęp – s. 3

Rozdział I: Analiza pragmatyczna – s. 21
1. Teksty związane z narodzinami – s. 21
a) Poczęcie i lekki poród – s. 21
b) Spokój i zdrowie nowo narodzonego – s. 30
c) Choroby dziecięce – s. 35
d) Utrata zęba mlecznego – s. 102
2. Magia miłosna – s. 105
a) Na urodę – s. 107
b) Na miłość – s. 111
c) Przeciw miłości – s. 124
3. Teksty związane ze ślubem i weselem: przedślubne i ślubne – s. 128
a) Teksty stosowane przed ślubem – s. 129
b) Teksty stosowane w czasie ślubu i po uroczystości – s. 134
4. Teksty związane ze śmiercią i pogrzebem – s. 139

Rozdział II: Analiza językowa – s. 149
1. Środki służące wyrażaniu woli mówiącego – s. 152
a) Pobudzanie do działania – s. 152
b) Życzenia – s. 171
c) Konstrukcje porównawcze – s. 176
d) Czasowniki w znaczeniu performatywnym – s. 182
2. Elementy dodatkowe – słowa magiczne uzupełniające i wzmacniające – s. 184
a) Powtórzenia – s. 184
b) Tautologie – s. 193
c) Wyliczenia – s. 195
d) Rymy i rytm – s. 202

Zakończenie – s. 205
Bibliografia – s. 211

O Autorze:

Joanna Rybarczyk-Dyjewska – rusycystka, doktor nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa, adiunkt w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, absolwentka studiów podyplomowych „nauczanie języka polskiego jako obcego/drugiego”. Autorka dwóch monografii poświęconych językowi zaklęć rosyjskich, a także licznych opracowań dotyczących magii ludowej i współczesnej, publikowanych w monografiach zbiorowych oraz czasopismach naukowych. Jej badania koncentrują się na językowym wymiarze praktyk magicznych – w tym także na zachodzących w nich relacjach między tradycją a nowoczesnością.

Okładkę książki zdobi grafika „Szeptucha” autorstwa Hanny Doli (Hanna Dola Art).

Autor: Joanna Rybarczyk-Dyjewska
Data wydania: 2025
Język: polski
Liczba stron: 238
Format: B5
Okładka: miękka
Ilustracja: Hanna Dola
Seria: Biblioteka Muzeum Mitologii Słowiańskiej
ISBN: 978-83-935819-6-2
Wydawca: Muzeum Mitologii Słowiańskiej