Słowianie na Północy w epoce wikingów – Leszek Gardeła

Opis

Leszek Gardeła „Słowianie na Północy w epoce wikingów”

W epoce wikingów światy Słowian i Skandynawów nieustannie się przenikały – budowano długotrwałe relacje handlowe, zawiązywano sojusze militarne, a na szczytach władzy aranżowano strategiczne małżeństwa. Podczas gdy ludzie Północy chętnie odwiedzali południowe wybrzeża Bałtyku, Słowianie nierzadko ruszali ku wyspom duńskim i ziemiom Szwecji.

Przez dekady w środowiskach naukowych panowało jednak przekonanie, że fizyczne ślady obecności Słowian w Skandynawii ograniczały się niemal wyłącznie do skromnych fragmentów ceramiki. Nowoczesne badania i rewizje dawnych wykopalisk całkowicie burzą ten mit. Dowodzą one, że na Północ docierali nie tylko kupcy czy pospolici rzemieślnicy, ale również elitarni wojownicy oraz słowiańscy arystokraci. Świadczą o tym coraz częściej odnajdywane w skandynawskiej ziemi luksusowe przedmioty: kunsztowna broń, bogaty sprzęt jeździecki, przepiękna srebrna biżuteria oraz intrygujące artefakty zdobione motywami zwierząt związanych z pogańskimi wierzeniami.

Książka Słowianie na Północy w epoce wikingów – oparta na najnowszych odkryciach archeologicznych i wnikliwych studiach przeprowadzonych w muzealnych archiwach w Danii, Niemczech, Polsce i Szwecji – wytycza zupełnie nowe i przełomowe ścieżki w badaniach nad relacjami słowiańsko-skandynawskimi. To wyjątkowa opowieść o dawnych ludziach i przedmiotach, które towarzyszyły im po różnych stronach Bałtyku.

Spis treści

WPROWADZENIE: Słowianin na Północy – s. 7
Świat Północy i słowiańska melancholia – s. 8
De-wikingizacja polskiej archeologii – s. 10
Ku nowemu – s. 12

ROZDZIAŁ 1: Słowiański sznyt – s. 19
Słowiański metal – s. 22
Biżuteria – s. 22
Noże i okucia – s. 25
Broń – s. 26
Wyposażenie jeździeckie: Casus cmentarzyska w Lutomiersku – s. 31
Zachodniosłowiański styl zwierzęcy – s. 43
„Reakcja pogańska” w polskiej archeologii – s. 49

ROZDZIAŁ 2: Słowo – s. 51

ROZDZIAŁ 3: Kamień, drewno, glina i metal – s. 58
Kamienne świadectwo i słowiańska żona Haralda Sinozębego – s. 58
Miejscowe drewno i obca technologia. Niezwykła architektura w państwie Haralda – s. 61
Gliniane garnki i drobne precjoza. Obce rzeczy i obcy ludzie w Trelleborgu – s. 65
Słowiański metal w świecie Północy – s. 68
Wyposażenie jeździeckie – s. 69
Biżuteria – s. 78
Niezwykłe akcesoria wieszczki z Fyrkat – s. 81
Zawieszka z ptasimi stopami – s. 85
Tożsamość i tolerancja – s. 92

ROZDZIAŁ 4: Ciało i kości – s. 94
Lindholm Høje, Jutlandia – s. 99
Over Hornbæk, Jutlandia – s. 100
Rosenlund, Fionia – s. 103
Trelleborg, Zelandia – s. 108
Velds, Jutlandia – s. 113
Nørre Longelse, Langeland – s. 122
Inne pochówki duńskie z zachodniosłowiańskimi koneksjami – s. 123
„Słowiańskości” spod wykrywacza – s. 124
Konkluzje – s. 128

ROZDZIAŁ 5: Duch – s. 130
Boskie oblicza? – s. 135
Mityczne bestie? – s. 137
Konie i nadnaturalne czworonogi – s. 138
Bydło – s. 146
Ptaki – s. 152
Kurioza z innego świata – s. 159
Wężowe okucia pochewek noży – s. 163
Bestie i bój – s. 163
Luksus i mit. Oręż z Vrångabäck i Dybäck – s. 167
Miniaturowe toporki – s. 174
Konkluzje – s. 175

ROZDZIAŁ 6: Nowe horyzonty – s. 177

BIBLIOGRAFIA – s. 179

O Autorze

Leszek Gardeła jest doktorem habilitowanym archeologii, wykładowcą na Uniwersytecie Ludwika i Maksymiliana w Monachium oraz jednym z wiodących na świecie specjalistów zajmujących się epoką wikingów. Autor siedmiu monografii (m.in. „Women and Weapons in the Viking World” i „The Vikings in Poland”) oraz niemal dwustu artykułów wydanych w prestiżowych czasopismach naukowych oraz pracach zbiorowych. Stypendysta Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, Niemieckiej Centrali Wymiany Akademickiej, Marie Curie Fellowships i laureat nagród naukowych. Występował w roli konsultanta i eksperta w rozmaitych filmach dokumentalnych na temat epoki wikingów dla m.in. National Geographic, Travel Channel oraz Smithsonian Channel. Kierował interdyscyplinarnym projektem badawczym pt. „Słowianie na Północy. Obce elity w Skandynawii z epoki wikingów” finansowanym przez Fundację Gerdy Henkel.

Dane szczegółowe:

Miejsce wydania: Szczecin
Data wydania: 2026
Język: polski
Oprawa: miękka
Format: B5
Liczba stron: 216
Seria: „Wszechnica Triglava”
ISBN: 978-83-62586-63-9
Wydawca: Wydawnictwo Triglav