Pająki album – Katarzyna Kraczoń

Opis

Katarzyna Kraczoń „Pająki”

Pająki ludowe, które od dawna były elementem dekoracyjnym wykorzystywanym zwłaszcza w okresie Bożego Narodzenia, wykonane z różnorodnych materiałów – od słomy, przez papier, po pióra i nici – wciąż zachowują swoje miejsce w polskiej tradycji. Wiele z nich posiada głęboki symbolizm, który ma na celu zapewnienie domowi pomyślności, zdrowia i ochrony przed złymi duchami.

Jest to trzeci tom z serii „Elementarz Sztuki Ludowej” wydawanej przez Stowarzyszenie Twórców Ludowych – poprzednie publikacje: Pisanki (2017), Wycinanki (2020).

„Pająki” to książka, która nie tylko ukazuje historię i symbolikę pająków, ale również przybliża ich rolę w życiu codziennym społeczności wiejskich. Wydawnictwo zawiera bogaty zbiór fotografii zarówno archiwalnych, jak i tych współczesnych. Ważnym elementem są także zdjęcia i szczegółowe opisy wykonania poszczególnych elementów pająków, co sprawia, że publikacja stanowi cenne źródło wiedzy nie tylko dla badaczy, etnografów, ale także dla pasjonatów folkloru i sztuki ludowej.

„Trzeci tom wyjątkowego Elementarza Sztuki Ludowej poświęcono pająkom obrzędowym, obecnym od wieków w kulturze tradycyjnej, a zyskującym współcześnie nowe odczytanie i kulturową interpretację. Jest to kolejna publikacja Katarzyny Kraczoń, w której autorka w przystępny sposób przekazuje wiedzę silnie osadzoną w źródłach pisanych i fotograficznych, a także w materiale terenowym, który w formie cytatów ubarwia prowadzoną narrację. Klarowny podział treści i czytelny układ graficzny są zachętą do sięgnięcia po tę pozycję dla osób posiadających już kompetencję kulturową w tym zakresie, jak też dopiero rozpoczynających swoje poszukiwania. Atutem tej książki jest szata graficzna, obfitująca w szczegółowe fotografie – w tym archiwalne, uwypuklające oprócz obrzędowych walory artystyczne konkretnych realizacji. Równie istotne jest znaczenie poznawcze, osiągnięte poprzez prezentację głównych typów jak również osób które je tworzą. Jestem przekonany, że ten tom Elementarza Sztuki Ludowej zajmie ważne miejsce w biblioteczce kulturoznawczej, przybliżając tę wyjątkową dziedzinę twórczości ludowej szerszemu gronu odbiorców.”

z recenzji dr Krzysztofa Snarskiego

W książce znajdziemy również sylwetki współczesnych twórców ludowych zajmujących się wykonywaniem pająków, którzy mieli duży udział w powstaniu publikacji.

Spis treści:

Wstęp – s. 5
Pająki – ozdoby wiejskich chałup – s. 6
Legendy o pająkach – s. 8
Szczęśliwy ten dom, gdzie pająki są – s. 9
Surowce i materiały – s. 13
Słoma – konstrukcyjny i symboliczny element pająków – s. 15
Elementy zdobnicze pająków – s. 20
Formy pająków – s. 28
Pająki kuliste – s. 31
Pająki tarczowe – s. 37
Pająki żyrandolowe – s. 43
Pająki krystaliczne – s. 47
Pająki promieniste – s. 53
Pająki jako element dziedzictwa kulturowego – dokumentacja, ochrona i popularyzacja – s. 57
Biogramy twórców – s. 63
Bibliografia – s. 69

Publikację dofinansowano ze środków Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Instytutu Dziedzictwa – „Niematerialne – przekaż dalej”.

Teksty: Katarzyna Kraczoń, Małgorzata Majewicz-Krajewska
Konsultacja merytoryczna: dr hab. prof. UMCS Mariola Tymochowicz

Dane szczegółowe:

Autor: Katarzyna Kraczoń
Rok wydania: 2025
Język: polski
Liczba stron: 72
Format: 215 x 270 mm
Oprawa: twarda
Seria: Elementarz Sztuki Ludowej
ISBN: 978-83-89638-24-3
Wydawca: Stowarzyszenie Twórców Ludowych